فلسفه‌ی فهم، از افلاطون تا ویتگنشتاین: پانزده درس‌گفتار درباره‌ی زبان، معنا، داوری و جهان مشترک

ما در عصری زندگی می‌کنیم که تقریباً هر چیزی رو میشه در چند ثانیه جستجو کرد اما هیچ موتور جستجویی نمی‌تونه به ما یاد بده که جهان رو چگونه بفهمیم. اطلاعات هر روز بیشتر میشن ولی فهم هر روز کمیاب‌تر و دشوارتر. شاید به همین دلیل هست که انسان امروز با وجود این همه دانش بیش از هر زمان دیگری در سوء تفاهم زندگی می‌کنه. سوئ تفاهم درباره دیگری، سوء تفاهم درباره تاریخ، درباره سیاست، درباره آزادی و گاهی هم حتی در مورد خودش. این همون پرسشیست که بیش از ۲۰۰۰ سال پیش تا امروز بزرگترین فیلسوفان جهان رو به اندیشیدن وا داشته. یعنی پرسش از اینکه فهمیدن یعنی چه؟ آیا فهم فقط نوع شناخته؟ یا پیش از اونکه ما جهان رو بشناسیم همیشه به شیوه خاص اون رو فهمیدیم؟ چرا ۲ تا انسان یک واقعیت واحد رو به دو جهان کاملاً متفاوت تبدیل می‌کنن؟ چرا گفتگوها شکست می‌خوره؟ چرا حقیقت زیر بار روایت‌ها گم میشه و چرا زبان که باید پلی بین انسان‌ها باشه گاهی به بزرگترین سرچشمه سوء تفاهم‌ها تبدیل میشه؟ من ۱۵ درس گفتار رو با عنوان فلسفه فهم از افلاطون تا ویتکنشتاین برگزار کردم. در حقیقت این درس گفتارها روایتیست از یکی از شگفت‌انگیزترین سفرهای تاریخ اندیشه سفری که از افلاطون آغاز میشه و به ویتکنشتاین می‌رسه در این مسیر ما با ارسطو کانت دیلتای هایدگر گادامر یاسپرس و هانرنت همراه میشیم نه برای اینکه تاریخ فلسفه رو مرور کنیم بلکه برای اینکه از هر کدوم از این فیلسوفان بزرگ بیاموزیم که چگونه میشه جو جهان رو عمیق‌تر فهمید بهخاطر اینکه فهم صرفاً مسئله فلسفی نیست. فهم بنیان هر ترجمهست. فهم بنیان هر گفتگوست. بنیان هر داوری عادلانه است. بنیان سیاسته. بنیان فرهنگه. بنیان آموزشه و حتی بنیان عشقه. انسان پیش از اونکه موجودی دانا باشه موجودیست که جهان رو به شیوه خاصی می‌فهمه و سرنوشت انسان بیش از اون که با دانسته‌هاش تعیین بشه با کیفیت همین فهم رقم می‌خوره و این درسگفتارهایی که من برگزار کردم این‌ها مجموعه‌ای از نظریه‌های پراکنده یا نام‌های بزرگ فلسفه نیست بلکه کوششیست برای بازسازی یکی از بنیادی‌ترین توانایی‌های انسان توانایی دیدن اونچه پشت واژه‌ها، پشت ایدئولوژی‌ها، پشت پیشداوری‌ها و پشت ظاهر امور پنهان مانده. شاید فلسفه در نهایت هنر پاسخ دادن نباشه، هنر بهتر پرسیدن باشه و شاید فهم هم نامی باشه برای همین هنر. اگر چنین باشه، فلسفه فهم فقط شاخه‌ای از فلسفه نیست. تمرینیست برای زیستن در جهانی که هر روز پیچیده‌تر میشه. جهانی که در اون بیش از هر زمان دیگه به انسان‌هایی نیاز داریم که پیش از قضاوت توانایی فهمیدن داشته باشن. این ۱۵ درس گفتار دعوتی به آموختن فلسفه نیست بلکه دعوتیست به آموختن فهم. دوستانی که مایل هستن این درس گفتارها رو دریافت بکنن می‌تونن با ایمیل خجلکچر@gmail.com تماس بگیرن. ‏M.