و اونطور که من میگم یک سیستمیست که این
سیستم در ایران آمده به نام توتالیتاریسم
اما اولین نوع نظام توتالیتر نیست بلکه یک
سابقه ۱۰۰ ساله داره و الان حدود ۴۰ کشور
هستن که متأسفانه
این با این سیستم اداره میشن بنابراین یه
تجربهای پشتش هست یه تاریخی پشتش هست و
فکر نکنیم که حالا چار تا آخوندن و چار تا
جنتین دارن این مملکتو اداره میکنن. نه.
یکی از مهمترین خطاهایی که
صورت میگیره اینه که جمهوری اسلامی رو
ساده بگیریم. یعنی فکر کنیم که یه سیستمی
ساده مشروعیت که نداره ایدئولوژیشم که
معنا نداره آخوندا هم که اعتبار ندارن. پس
این سیستم میریزه به این زودی. در حالی
که اینجور نیست. این سیستم بسیار بسیار
پیچیده است. از دموکراسیها،
نظامهای توتالیتر از دموکراسیها بسیار
بسیار پیچیدهترن به دلیل این که نظامهای
دموکراتیک نظامهای باز و شفافن ولی
نظامهای غیر دموکراتیک بسته و غیر شفاف
هستن. بنابراین شناختشون بسیار سختتره و
اگر جمهوری اسلامی تا حالا تداوم پیدا
کرده یک دلیل عمدهش و شاید بشه گفت دلیل
اصلیش به دلیل اینکه جامعهای که مخالف
هست یا منتقد هست فرق نمیکنه اصلاحطلب
سعید حجاریانه یا
[موسیقی]
روشنفکرای اپوزیسیون خارج از کشور فرقی
نمیکنه اینا نمیشناسن جمهوری اسلامی رو
و نشناختن جمهوری اسلامی به تداومش
میانجام مثل میمونه که شما یه بیماری رو
تشخیص وقتی ندین مثلاً به جای داروی واکسن
کرونا همون واکسن آنفولنزای همیشگی رو
بزنین خب کرونا
مهار نمیشه
ما با یک نوع نظامی مواجه هستیم که تا
حالا سابقه نداشته و نمیشناسیمش این رو
میشه کاملاً در گفتمان سیاسی مخالفان و
منتقدان و مصلحان و براندازان همه
ببینید ما یه چیزی داریم به نام آیینهای
مذهبی آیینهای مذهبی خب کلاً ریتوال و
آیین نقش خیلی مهمی داره در ساختن جامعه و
یکی از مهمترین کارکردهای
ادیان همین آیینها هستن و بودن جامعه
اصلا با آیین ساخته میشه عصر جدید این
آیینها ها
در حقیقت دو حالت یعنی د تا اتفاق مهم
میفته یکی اینکه بسیاری از آیینها سکولار
میشن که جامعه سکولار بشه مثلاً فرض بکنید
که خود در فرهنگ غربی خود یا دنیا کریسمس
دیگه یک آیین مذهبی نیست این کاملاً
سکولار شده یا سرود ملی جشنهای ملی
تشریفاتی که شما در
نظامهای دموکراتیک دارید برای اینکه یه
رئیس جمهور بیاد سر کار خود انتخابات یک
ریتوال هست یا آیین هست
اینها آیینهای در حقیقت
سکولار هستند و جامعه سکولار
بر اساس همین آیینها ساخته میشه حالا اگر
دموکراتیک باشه آیینهای دموکراتیک وجود
داره اگر
استبدادی باشه، اقتدارگرا باشه، آیینهای
اقتدارگرا.
این یک اتفاقی که میفته برای آیینها. آ
اتفاق دوم که خیلی مهمتر هست از یک جهاتی
اینه که آیینها اساساً از بین میرن. یعنی
آیینها
در عصر سرمایه داری و در عصر
با مخصوصا تکنولوژی دیجیتال
اینها به سرعت تبدیل میشن به
کالا.
و وقتی که تبدیل میشن به کالا و تبدیل
میشن به تصویر دیگه معنای قدسی خودشون رو
از دست میدن آی اینها ویژگیشون اینه که
جامعه رو پیوند میدن با پیوندهای نامرعی
پیوندهایی که از سنت رسیده پیوندین
پیوندهای متافیزیکیه دیگه مثلاً خود همین
نوروز یک آیین بوده آیین که آدمها به به
خاطر اعتقاد به یک چیزی که اون چیز مادی
نیست در حقیقت
جامعه رو میسازن بر اساس اعتقاداتشون
پیوندهای اجتماعی رو برقرار میکنن ولی در
عصر جدید این کاملاً استحاله پیدا میکنه
آیینها آیینها الان شما خود مثلاً همین
مرگ رو ببینید آیینهایی که در مورد مرگ
وجود داشته و الان به چه اتفاقی افتاده
برای این آیینها آیینهای مثلاً از
تدفین و نمیدونم سوگواری و همه اینا
بگیرید میبینید که کاملاً این آیینها از
بین رفتند و در نظام سرمایهداری و با
تکنولوژی دیجیتال که همه چیز تبدیل میشه
به کالا و همه چیز تبدیل میشه به تصویر
یه ترنسفورمیشن هست یعنی شما یا
متامورفوزس در حقیقت یک مسخیست یه استحاله
بنیادیست که دیگه چیزی به نام آیین وجود
نداره مثلاً فرض کنید ما دیگه قرآن رو در
مسجد برای قرا قرائتش نمیخونیم بر اساس
قرائت بر اساس که کی این قرائتو میخونه
صداش چه صداییه از چه مثلاً طرز خواندنی
از چه سبکی پیروی میکنه بر اساس اون
خوانده میشه آدما نمیان در مسجدی بشینن در
یک مجلسی بنشینن یه نفر بیاد برای رضای
خدا مثلاً قرآن بخونه و دیگرانم برای
عبادت قرآن بخونن نه میان میخونن که از
صدای او لذت ببرن تصویر میشه همه چیز و
کالا میشه
حالا این نمونه قرائت قرآن خب نمونه مهمیه
در نظامهای توتالی ترم یک ویژگی که داره
یک اصطلاحی داره
پیروردیو جامعهشناس فرانسوی که از اقتصاد
نمادین حرف میزنه و از سرمایه نمادین
فرهنگ دین دانش اینا اینا سرمایههای
نمادین هستن سرمایه نمادین یعنی سیمبولیک
کاپیتال کپیتال به این مفهومه که اینها
درست همون نقشی رو بازی میکنن که سرمایه
مادی منتها در یک بازاری که اون بازار
نمادین هست یعنی وقتی که میگیم که فلان کس
استاده استادی او یک مثل ثروت میمونه مثل
سرمایه میمونه مثل یک کسی که در بازار از
همه پولدارتر باشه منتها اون در بازار علم
در بازاری که داد و ستد تبادل نمادین صورت
میگیره او در اونجا هست که سرمایهدار
محسوب میشه. حالا ویژگی نظامهای توتالیتر
اینه که به سرعت تمام سرمایههای نمادین
رو تبدیل میکنن به سرمایه مادی. یعنی
چهجور مثلاً فرض کن خود مسلمون بودن خود
مسلمون بودن که یک امر کاملاً معنوی و
مذهبیه و اعتقادی و اینها تبدیل میشه به
یه امر مادی. یعنی که حکومتها میان تعریف
میکنن مسلمونی آدما. بعد برای درجه
مسلمونی آدمها
پاداش میدن یا مجازات میزنن. شما اگر در
ادارهای هستید اگر یقهتونو ببندید تصح
دستتون بگیرید نماز جماعت برید شما یه
موقعیتی پیدا میکنید اما اگر مثلاً
کراوات بزنین اصلاً نمیتونین برین یعنی
مسلمانی شما با کاملاً معیارهای متریال و
مادی اندازهگیری میشه شما الان در جمهوری
اسلامی اگر حافظ قرآن باشید نمیدونم یک
سوم محکومیت زندان یه یه چیزی اینجوری اگه
محکومیت زندان داشته باشید بخشیده میشه
یعنی حفظ قرآن که یک امر مذهبیست که یک
امر معنویست تبدیل میشه به کالا یعنی یک
سرمایه نمادین تبدیل میشه به یک کالای
مادی شما میتونید معاوضه بکنید شما اگر
در جمهوری اسلامی خمص و زکات بدین و بعد
این خمس و زکاتو قبض بگیرین از مرجع
تقلیدتون میتونید بخشی از مالیاتتونو
پرداخت نکنید یعنی کاری که وظیفه شرعی
شماست این میشه کاملاً یک ارزش مادی پیدا
میکنه شما اگر امام جماعت بخواین بشین در
یک جایی
شما باید این امام جماعت رو امام جماعت
بودن رو باید به ستاد امور مساجد تعیین
بکنه یعنی شما هیچ مسجی در هیچ کجای ایران
ندارید که یک نفر آخوند یا غیر آخوند بگه
من میخوام اونجا نماز بخونم نه همه باید
صلاحیتشون مثل امام جمعهها از طرف حکومت
تعیین بشه و بعد همه برای نماز خوندنشون
پول میگیرن یعنی اینکه شما وقتی امام
جماعت یه جایی هستید حقوق میگیرید یعنی
همه هر امر مادی هر امر معنوی تبدیل میشه
به امر
مادی این متریالیتی هی به اصطلاح
به صورت اغراق آمیزی پیشرفت میکنه تا
اینکه سرمایههای قدسی کاملاً فرسوده میشن
مثل باتری میمونه که باترش تموم شه یعنی
شما یه ماشینو
با سرعت خیلی خلاف استاندارد برونین ماشین
در یک به اصطلاح زمان کوتاهتری کاملاً
مستهلک میشه. اونوقت این نوع ج حکومتها و
این نوع جوامع درشون ملیت، ایرانیت،
اسلامیت، دموکراسی، ارزش هر ارزشی رو
اخلاق، شعون مذهبی، شعون اسلامی، نمیدونم
عرفان، نمیدونم ادبیات همه اینها به
سرعت تبدیل میشه به کالاهای مادی.